Hani Irak'ta da kimyasal silah yalanı söylenmişti ya

Suriye’nin, Şam’ın doğusunda isyancıların kontrolündeki Doğu Ghuta’da kimyasal silah kullandığını gösteren fotoğraflar oldukça çarpıcı ve dokunaklı. Fakat bunlara şüpheyle yaklaşmak pek muhtemel çünkü bu iddialar Irak’ın işgali öncesinde Saddam Hüseyin’e yöneltilen “kitle imha silahı” bulundurma suçlamalarına çok benziyor. Bununla birlikte, mevcut iddiaların belirttiği ölü sayısı-Youtube videosundaki yaralıların verdiği röportajlara göre 213 ve 1360 arasında- önceki saldırılardaki ölü sayılarından çok daha fazla.
Irak’ta “kitle imha silahı” bulunduğuna dair kanıtları tedarik eden Saddam muhalifleri gibi, Suriye muhalefeti, olası bir dış müdahaleyi tetiklemek adına, Suriye hükümetinin kimyasal silah bulundurduğunu göstermek için hep teşvik edici olmuşlardır. Amerika, Suriye’ye askeri müdahaleye sıcak bakmasa da, başkan Obama geçtiğimiz sene Beşşar Esad’ın kimyasal silah kullanmasının Amerika için ‘kırmızı çizgi’ olduğunu belirtmiştir. Bunun anlamı, açıkça ifade edilmediyse bile, Amerika’nın Suriye’ye askeri olarak karşılık vereceğidir.
Suriye Hükümeti’nin kimyasal silah kullanmasının kendi çıkarlarına
aykırı olacağı gerçeği, böyle bir olayın hiç gerçekleşmediğini kanıtlamıyor. Orduların ve hükümetlerin aptalca şeyler yaptıkları olur. Fakat Suriye Ordusu'nun her zaman yaptığı gibi ağır toplar veyahut hafif silahlar kullanmak yerine böyle bir saldırıyı neden kimyasal silahla yaptığını düşünmek oldukça güç. Şam her gün isyancı müstahkemlerine yapılan top ateşleriyle inliyor.
Buradaki sorun, Suriye Ordusu'nun kimyasal silah kullandığına dair kanıtın şimdiye ikincil bir bilgi olarak yanlı bir kaynaktan geliyor olmasıdır. Bu durum, 20 kişilik BM uzman ekibinin, bu hadisenin Suriye ordusu tarafından mı yoksa isyancılar tarafından mı gerçekleştirildiğini araştırmak için Şam’da olmasına iyi bir gerekçe. BM uzman ekibi bir an önce doğu Ghuta’ya gidip muhaliflerin iddialarını araştırabilecekler mi? Uzmanların kısıtlı yetkilerini ve muhaliflerle hükümet güçleri arasındaki sınır geçme gerekliliğini göz önünde bulundurursak bu pek mümkün görünmüyor.
Haziran ayında Amerika, Suriye’de kimyasal silah kullanıldığına dair inandırıcı kanıtlar elde ettiğini ve bu sebepten isyancılara yardımda bulunacağını belirtti. Amerika’nın bu hareketi, muhtemelen Suriye ordusunun Ürdün sınırındaki Küseyr kasabasını ele geçirmesini takiben rejim birliklerinin savaş alanını domine edeceği endişesiyle hız kazandı. Kimyasal silah uzmanları çıkarımlarını sonuçlandırmak için, Amerika’dan test edilen maddeler hakkında ve bu maddelerin Amerika’ya nasıl ulaştığı konusunda açık olmalarını bekliyor. Ayrıca uzmanlar testlerin detaylarını da talep ettiler ama Amerika tarafında bu taleplerin çok azı yapıldı.
Uluslararası medya kuruluşları Youtube videosunu kanıtlamak için ellerinden geleni yaptılar. Fakat kimyasal silah saldırısına tanıklık etmiş muhabirleri yok. Muhalif aktivistler tarafından yapılan filmler hakkındaki şüphecilik geçtiğimiz iki yılda artmış durumda fakat bu filmler genellikle yegane kanıt haline geliyorlar. Zor olan, bunların bir şeyi kanıtlanmak için kurgulanmış veyahut derlenmiş olabileceği şüphesidir. Youtube üzerinden verilen propaganda mücadelesi iç savaşta mühim bir cephe durumunda. El-kaide bağlantılı militanların Suriye askerinin başını kestiği videonun, Suriye Güvenlik güçleri tarafından kurgulanmadığından nasıl emin olunabilir? Muhalifler filmleri birbirlerine karşı kullanıyorlar. Yakınlarda, 400 sivil Kürdün isyancılar tarafından katledildiğini göstermeyi amaçlayan bir filmin Irak ve Suriye’deki vahşet görüntülerinden derlenip üretildiği ortaya çıktı.
Amerika ve İngiltere tarafından yapılan öfkeli kınamaların ve araştırma taleplerinin fayda etmesi, Irak’ta yapılan benzer demeçler sebebiyle, pek mümkün görünmüyor. Suriye’deki savaşın bu aşamasında, çıkmazın dış müdahaleyle kırılacağı olgusu da muhtemel değildir.